Türkiye’den Buenos Aires’e uçak biletinin en kısa rotası bile 20 saati aşıyor. Yani Arjantin, coğrafi olarak Türk iş insanlarının radarında genellikle son sıralarda yer alıyor. Ama rakamlar farklı bir hikaye anlatıyor. 2023 yılında Türkiye’den Arjantin’e yapılan ihracat yaklaşık 170 milyon dolara ulaştı. İki ülke arasında 1992’den beri yürürlükte olan ikili yatırım anlaşması (BIT) var. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması imzalandı. 2025’te “Açık Semalar” hava taşımacılığı anlaşması onaylandı. Üstelik Arjantin, MERCOSUR üzerinden AB ve EFTA ile serbest ticaret anlaşmalarına imza attı. Kısacası bu uzak ülke, Türk yatırımcılar için sandığından çok daha erişilebilir.
İKİ ÜLKE ARASINDA HUKUKI ALTYAPI
Türk yatırımcıların Arjantin’de rahat hareket edebilmesinin temelinde sağlam bir hukuki çerçeve yatıyor. 1992 yılında imzalanan Türkiye-Arjantin İkili Yatırım Anlaşması (BIT) hâlâ yürürlükte. Bu anlaşma yatırımcılara en çok kayırılan ulus muamelesi, kamulaştırma koruması ve uyuşmazlık halinde uluslararası tahkim hakkı tanıyor. ICSID veya ICC gibi uluslararası tahkim mekanizmalarına başvuru imkanı bulunuyor. Bunun yanında iki ülke arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması da imzalandı. Bu anlaşma aynı gelir üzerinden hem Türkiye’de hem Arjantin’de vergi ödenmesini engelliyor. Nisan 2025 itibarıyla Arjantin’in toplamda 48 ikili yatırım anlaşması yürürlükte ve Türkiye bunlardan biri. Arjantin anayasası yabancı yatırımcılara yerli yatırımcılarla eşit haklar tanıyor; bu önemli bir ayrıntı.
Şirket sahipliği konusunda da ciddi bir kısıtlama yok. Yabancılar çoğu sektörde şirket hisselerinin yüzde 100’üne sahip olabiliyor. Yalnızca havacılık (yüzde 49) ve medya (yüzde 30) sektörlerinde yabancı sahiplik sınırlaması var. Kırsal arazi ediniminde de bazı kurallar geçerli: toplam kırsal arazinin en fazla yüzde 15’i yabancılara ait olabiliyor ve aynı milletten kişiler bu yüzde 15’in en fazla yüzde 30’unu edinebiliyor. Sınır bölgelerindeki araziler için özel izin gerekiyor. Bunlar dışında Arjantin, yabancı yatırıma oldukça açık bir yapıya sahip. Kar transferi ve sermaye geri dönüşü konularında da prensipte herhangi bir kısıtlama bulunmuyor.
ŞİRKET KURMA SÜRECİ VE YAPILAR
Arjantin’de iş kurmak isteyen Türk yatırımcıların önündeki ilk adım doğru şirket yapısını seçmek. En yaygın dört şirket türü bulunuyor: SA, SRL, SAS ve şube ofis. Sociedad Anónima (SA) büyük ölçekli operasyonlar için uygun; en az iki hissedar ve yaklaşık 7.500 dolar asgari sermaye gerekiyor. Sociedad de Responsabilidad Limitada (SRL) ise küçük ve orta ölçekli işletmeler için ideal; minimum sermayesi yaklaşık 300 dolar ve en az iki ortak şartı var. Sociedad por Acciones Simplificada (SAS) en yeni ve en esnek yapı; tek hissedarla kurulabiliyor, sermaye ihtiyacı yaklaşık 100 dolar ve süreç dijital olarak hızlandırılmış durumda. Tüm yapılarda sermayenin yüzde 25’i kuruluş sırasında ödeniyor, kalan yüzde 75 için iki yıl süre tanınıyor.
Kuruluş süreci ortalama 3 ila 6 hafta arasında tamamlanabiliyor. İlk adım şirket adının Inspección General de Justicia (IGJ) üzerinden kontrol edilmesi. Ardından ana sözleşme hazırlanıyor ve noter onayından geçiriliyor. ARCA (eski adıyla AFIP) vergi dairesine kayıt yapılarak CUIT numarası alınıyor. Banka hesabı açılıyor ve şirket defterleri IGJ tarafından tasdik ediliyor. Yabancı şirketler doğrudan şube açmak isterse Arjantin Şirketler Kanunu’nun 123. maddesi çerçevesinde IGJ’ye kayıt yaptırmaları gerekiyor. Şube için ayrı sermaye zorunluluğu yok ama ana şirketin kuruluş belgelerinin apostilli ve İspanyolcaya çevrilmiş kopyaları isteniyor. Uzaktan kuruluş da mümkün; vekaletname (Power of Attorney) ile süreç yönetilebiliyor.
RIGI: BÜYÜK YATIRIMLAR İÇİN TEŞVİK REJİMİ
Arjantin’in son yılların en iddialı yatırım teşviki olan RIGI, Türk yatırımcılar için de büyük bir fırsat. RIGI, 200 milyon dolar ve üzeri yatırımlar için 30 yıllık vergi, gümrük ve döviz istikrarı garantisi sunuyor. Haziran 2024’te kabul edilen Ley de Bases (Temel Yasa) kapsamında hayata geçen bu rejim ormancılık, turizm, altyapı, madencilik, teknoloji, çelik, enerji, petrol ve gaz sektörlerini kapsıyor. Başvuru penceresi 8 Temmuz 2026’ya kadar açık ve bir yıl daha uzatılabiliyor. Yatırımcılar özel amaçlı araç (SPV) kurarak rejime dahil oluyor ve ilk iki yılda minimum yatırımın yüzde 40’ını tamamlamaları gerekiyor.
RIGI’nin sunduğu avantajlar oldukça kapsamlı. Kurumlar vergisi yüzde 35’ten yüzde 25’e düşüyor. Temettü vergisi sekizinci yıldan sonra yüzde 7’den yüzde 3,5’e iniyor. Yatırım harcamalarında hızlandırılmış amortisman uygulanıyor. Üçüncü yıldan itibaren ihracat vergilerinden tam muafiyet sağlanıyor. SPV’ler ihracat gelirlerinin artan oranlarla yurt dışında tutmasına izin alıyor: ikinci yıldan yüzde 20, dördüncü yıldan yüzde 100. Sermaye malı ithalatı gümrük vergisinden muaf. Uluslararası tahkim hakkı anayasal düzeyde güvence altına alınmış. www.arjantin.com içerik editörünün derlediği sektör analizlerine göre RIGI kapsamında bugüne kadar 20 projede toplam 30 milyar dolarlık yatırım taahhüdü alınmış durumda. Bir milyar doların üzerindeki yatırımlar “Uzun Vadeli Stratejik İhracat” statüsü kazanarak ek teşviklere hak kazanıyor.
ARJANTİN-TÜRK TİCARET ODASI: CCARGTUR
Arjantin pazarına girmek isteyen Türk iş insanlarının mutlaka tanıması gereken bir kurum var: CCARGTUR. Buenos Aires merkezli Arjantin-Türk Ticaret Odası iki ülke arasında iş ortaklıkları kurulmasına aracılık ediyor. Genel Sekreter Özgür Yücel Demir liderliğinde faaliyet gösteren oda, sektörel pazar raporları yayınlıyor, yatırımcı eşleştirmeleri yapıyor ve her iki ülkede ticaret heyetleri düzenliyor. CCARGTUR, FECOBA (Buenos Aires Konfederasyonu) ile işbirliği anlaşması imzalamış ve Saladillo’da özel sanayi parkı kurulması projesine dahil olmuş durumda. Oda ayrıca Arjantin Federal Yatırım Konseyi’nin hazırladığı detaylı sektörel ticaret raporlarını üyelerine sunuyor. Türk şirketleri ve Arjantinli girişimciler arasında somut iş ortaklıkları oluşturulması CCARGTUR’un temel misyonu.
İki ülke arasındaki somut işbirliği örnekleri de ilham verici. Türk şirketleri ve INVAP arasında ARSAT uydusu (SG-1) ortak üretim projesi gerçekleştirildi. Arjantin, MEKO 360 sınıfı destroyerlerinin modernizasyonu için bir Türk şirketinin teklifini değerlendiriyor. Savunma sanayiinde insansız hava araçları, helikopterler ve zırhlı araç modernizasyonu alanlarında Türk firmaları potansiyel çözüm ortağı olarak görülüyor. Arjantin’in NATO’nun “Başlıca NATO Dışı Müttefik” statüsüne sahip olması ve Danimarka’dan F-16 alması, Türk savunma sanayiiyle işbirliğini kolaylaştıran bir zemin oluşturuyor.
AÇIK SEMALAR ANLAŞMASI VE LOJİSTİK AVANTAJ
2025 yılında imzalanan Açık Semalar anlaşması ikili ticareti bambaşka bir boyuta taşıyabiliyor. Anlaşma, daha önce haftada yedi frekansla sınırlı olan uçuşlardaki tüm kısıtlamaları kaldırdı. Yolcu ve kargo uçuşlarında sınırsız frekans hakkı tanındı. Bu gelişme doğrudan ve daha verimli rotaların açılmasını sağlıyor. Lojistik maliyetlerin düşmesi hem ticaret hacmini artırabiliyor hem de stratejik yatırımları çekebiliyor. Arjantin Ulaştırma Sekreterliği’nden Franco Mogetta ve Türkiye Sivil Havacılık Genel Müdürü Kemal Yüksek tarafından imzalanan anlaşma, 24 yıllık bir beklentinin sonucu. Türkiye’nin Orta Doğu ve Avrupa’ya yakınlığı düşünülünce Arjantin, Türk lojistik ağı üzerinden yeni pazarlara açılma fırsatı da yakalıyor.
MERCOSUR VE AB-EFTA SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI
Arjantin’e yatırım yapmanın dolaylı ama çok güçlü bir avantajı daha var: MERCOSUR üyeliği. MERCOSUR, 270 milyonu aşkın tüketiciye erişim sağlayan bir ticaret bloğu. Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay’dan oluşan bu blok, Arjantin’de kurulan bir şirketin komşu pazarlara düşük gümrük tarifeleriyle ulaşmasını sağlıyor. Ocak 2026’da AB Konseyi nitelikli çoğunlukla MERCOSUR ortaklık anlaşmasını onayladı ve imza töreni Ocak 2026’da Paraguay’da gerçekleşti. Arjantin anlaşmayı Şubat 2026’da ratifiye etti. Tam olarak yürürlüğe girdiğinde 780 milyon kişilik bir serbest ticaret alanı oluşacak. EFTA ülkeleriyle de Eylül 2025’te kapsamlı bir STA imzalandı.
Türk yatırımcılar için bunun pratik anlamı çok net. Arjantin’de kurulan bir üretim tesisi AB pazarına tercihli erişim kazanabiliyor. MERCOSUR-AB anlaşması kapsamında ihracatın yüzde 91-92’sinde gümrük tarifeleri kademeli olarak sıfırlanacak. Ayrıca MERCOSUR’un Mısır ve İsrail ile STA’ları, Fas ve Meksika ile çerçeve anlaşmaları mevcut. Türkiye’nin doğrudan STA’sı olmayan pazarlara Arjantin üzerinden erişim sağlanabiliyor. ABD ile de Kasım 2025’te karşılıklı ticaret çerçeve anlaşması duyuruldu. ABD, Arjantin’e tercihli pazar erişimi sağlayacak ve bu durum Arjantin’deki üretim tesislerinin ABD pazarına daha kolay girmesini mümkün kılıyor.
YATIRIM İKLİMİ VE MİLEİ DÖNEMİ REFORMLARI
Başkan Javier Milei’nin ekonomi reformları Arjantin’in yatırım ortamını köklü biçimde değiştiriyor. 2024 sonunda enflasyon yüzde 211’den yüzde 118’e düşürüldü. Bütçe fazlası sağlandı; GSYIH’nin yüzde 4,6’sı olan açık yüzde 0,3 fazlaya dönüştü. Nisan 2025’te IMF ile 48 ay vadeli 20 milyar dolarlık yeni program imzalandı. Aynı ay bireyler için sermaye kontrolleri büyük ölçüde kaldırıldı ve aylık 200 dolarlık döviz alım limiti tarihe karıştı. 2025 GSYİH büyüme tahmini yüzde 5,5 ve bu Latin Amerika ortalamasının üzerinde. Milei hükümeti ithalat vergilerini düşürdü, pazar deregülasyonunu hızlandırdı ve uluslararası ticaret prosedürlerini sadeleştirdi.
Ancak dikkat edilmesi gereken riskler de var. Transparency International 2024 endeksinde Arjantin 180 ülke arasında 99. sırada. Yüksek vergi yükü ve katı iş kanunları yatırımcıların en sık dile getirdiği engellerden. Şirketlerin Nisan 2025 öncesi borçlarını dövize çevirmesinde hâlâ bazı kısıtlamalar devam ediyor. Yabancı gerçek kişilerin aylık 100 doların üzerinde döviz alımı için Merkez Bankası onayı gerekiyor. Yerel kredi piyasası GSYİH’nin sadece yüzde 8’i kadar ve bu oldukça dar bir finansman havuzu anlamına geliyor. Kur rejiminde Nisan 2025’ten beri 1.000-1.400 peso/dolar bandında dalgalanma sistemi uygulanıyor. Band her ay yüzde 1 genişliyor ve Merkez Bankası yalnızca sınırlarda müdahale ediyor.
YATIRIMCI VİZESİ VE OTURMA İZNİ
Arjantin’de yatırım yapan Türk vatandaşları için vize süreci de görece kolay. Yatırımcı vizesi 1 yıl süreli olup 3 yıla kadar uzatılabiliyor. Geçici oturma izni almak için Ulusal Göç Müdürlüğü’ne (DNM) detaylı bir yatırım projesi sunulması gerekiyor. Projenin ekonomik, mali ve hukuki uygulanabilirliği değerlendiriliyor. Kaynağı kanıtlanmış en az 1.500.000 Arjantin pesosu tutarında yatırım şartı aranıyor. İki yıllık yasal ikamet süresinin ardından Arjantin vatandaşlığı için başvuru yapılabiliyor; bu süre dünyadaki en kısa vatandaşlık yollarından biri. Geçici ticari giriş vizesi ise düzenli ticari faaliyet yürüten kişiler için alternatif bir seçenek. Vekaletname ile uzaktan şirket kurulumu yapılabiliyor ama yerinde yaşamak isteyenler için yatırımcı vizesi en temiz çözüm.
SEKTÖREL FIRSATLAR VE STRATEJİK ALANLAR
Türk yatırımcıların Arjantin’de değerlendirebileceği çok sayıda sektör var. Enerji, madencilik, tarım-gıda, teknoloji ve inşaat en yüksek potansiyelli alanlar. Vaca Muerta’daki kaya gazı ve petrol yatırımları devasa boyutlara ulaşmış durumda. Lityum madenciliğinde serbest ticaret bölgeleri üzerinden 3,2 milyar dolarlık yatırım çekildi. Tarım-gıda sektöründe soya, buğday ve sığır eti ihracatı küresel ölçekte ilk sıralarda. Teknoloji sektöründe Buenos Aires Latin Amerika’nın en dinamik startup ekosistemlerinden birine ev sahipliği yapıyor. İnşaat ve altyapı tarafında ise liman modernizasyonu, boru hattı projeleri ve havalimanı altyapısı yatırımları devam ediyor.
Türk inşaat firmalarının küresel deneyimi burada önemli bir avantaj. Arjantin’de otoyol, enerji santrali ve konut projelerinde ciddi ihtiyaç bulunuyor. Otomotiv sektöründe MERCOSUR üzerinden Brezilya pazarına erişim sağlanabiliyor. Savunma sanayiinde Türk SİHA’ları, elektronik harp sistemleri ve deniz platformları Arjantin’in modernizasyon gündeminde yer alıyor. Gıda işleme ve paketleme alanında Türk makine üreticileri için fırsat penceresi açık. Turizm sektörü de RIGI kapsamında teşvik edilen sektörler arasında yer alıyor ve otelcilik yatırımları değerlendirilebiliyor. İki ülke arasındaki Açık Semalar anlaşması turizm akışını hızlandıracak bir etken.
ARJANTİN YATIRIM YOL HARİTASI
Arjantin pazarına girmek isteyen Türk yatırımcılar için somut bir yol haritası çizmek mümkün. İlk adım CCARGTUR ile iletişime geçerek sektörel pazar raporlarına erişmek. İkinci adım Buenos Aires’te yerli bir hukuk bürosu ve muhasebeci ile anlaşma yapmak; bu adım zorunlu çünkü şirket yönetim kurulundaki çoğunluğun Arjantin’de ikamet etmesi gerekiyor. Üçüncü adım doğru şirket yapısını belirlemek: küçük ve orta ölçekli işler için SRL veya SAS, büyük yatırımlar için SA veya RIGI kapsamında SPV. Dördüncü adım yatırımcı vizesi başvurusu ve CUIT vergi numarası alımını paralel yürütmek. Beşinci adım Banco de la Nación Argentina’da kuruluş sermayesinin yüzde 25’ini yatırmak.
Döviz yönetimi konusunda dikkatli olmak gerekiyor. Nisan 2025 reformlarıyla bireysel döviz işlemleri serbestleşse de şirketler için bazı kurallar devam ediyor. İhracat gelirleri belirli sürelerde resmi döviz piyasasında bozulması gerekebiliyor. RIGI kapsamındaki SPV’ler bu kurallardan büyük ölçüde muaf ama standart şirketler için kur rejimini iyi anlamak şart. Muhasebe kayıtlarının ABD doları cinsinden tutulması RIGI altında mümkün. Yerel kredi piyasası dar olduğu için proje finansmanının büyük kısmını yurt dışından getirmek daha mantıklı olabiliyor. Vergi takvimini, aylık KDV beyannamelerini ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini bir yerel muhasebeci olmadan takip etmek neredeyse imkansız.