Arjantin’de gün genellikle erken başlıyor. Sabah 7 civarında uyananlar, ilk iş olarak su ısıtıcısını ocağa koyuyor. Mate, bu ülkede sadece bir içecek değil, adeta bir yaşam biçimi. İşe gitmeden önce, aile bireyleri bir araya gelerek mate yuvarlıyor. Herkes kendi matesini içmiyor; aynı kabağa sırayla su dökülüyor, aynı pipetten içiliyor. Bu, paylaşmanın ve sohbetin simgesi. Kahvaltıda genellikle medialunas (küçük ay çöreği) veya tost reçelle yeniyor. Bazıları işe gitmeden önce fırından taze ekmek alıyor. Ortalama bir medialuna fiyatı 50-80 peso arasında değişiyor. Sabah 8’den itibaren şehir hareketleniyor, okul servisleri, otobüsler ve metrolar dolup taşıyor.
İŞ VE OKUL HAYATININ AKIŞI
Arjantin’de iş saatleri genellikle sabah 9’da başlıyor ve akşam 6’da sona eriyor. Ancak birçok kişi, özellikle devlet memurları, saat 8’de işbaşı yapıp 4’te mesaiyi bitiriyor. Öğle yemeği için genellikle bir saat ara veriliyor. Okullar ise sabah 8 civarında açılıyor, öğrenciler ya sabahçı ya da öğlenci oluyor. Bazı okullar tam gün eğitim veriyor. Buenos Aires gibi büyük şehirlerde trafik yoğunluğu nedeniyle ulaşım zaman alabiliyor. Toplu taşıma ücretleri ortalama 30-50 peso arasında, mesafeye göre değişiyor. İş yerlerinde öğle yemeği genellikle evden getiriliyor veya yakındaki bir lokantada yeniyor.
ÖĞLE YEMEĞİ VE “SİESTA” KAVRAMI
Öğle yemeği, Arjantinliler için önemli bir öğün. Genellikle saat 12’den 2’ye kadar yeniyor. Çoğu kişi evine gidemese de yakındaki bir kafede veya lokantada yemek yiyor. Menülerde genellikle et, salata ve makarna ağırlıklı seçenekler var. Küçük kasabalarda hâlâ “siesta” geleneği sürüyor; öğleden sonra 1-4 arası dükkanlar kapanıyor, herkes evine çekilip dinleniyor. Ancak büyük şehirlerde bu gelenek neredeyse kaybolmuş durumda. Öğleden sonra mesai yeniden başlıyor, okullar devam ediyor.
AKŞAMÜSTÜ MATE SAATİ
İş çıkışı, akşam 6 civarında, Arjantinliler yine mate demliyor. Bu kez belki iş arkadaşlarıyla, belki komşularla. Ofislerde, apartman bahçelerinde, parklarda insanlar elinde termos ve mate kabıyla görülüyor. Hava kararmadan önce bu kısa molada günün yorgunluğu atılıyor. Bazıları bu saatte spor yapmayı tercih ediyor. Parklarda koşanlar, bisiklete binenler sıkça görülüyor. Özellikle Buenos Aires’teki Palermo Woods (Bosques de Palermo), akşamüstü sporcularla dolup taşıyor.
AKŞAM YEMEĞİ VE ASADO KÜLTÜRÜ
Arjantin’de akşam yemeği, diğer ülkelere göre oldukça geç saatte yeniyor. Genellikle saat 9’dan önce kimse sofraya oturmuyor. Hafta içi daha hafif yemekler tercih edilirken, hafta sonu asado (barbekü) için mangal yakılıyor. Aile veya arkadaş grubu bir araya geliyor, etler saatlerce pişiyor, yanında salata ve şarap içiliyor. Asado sadece bir yemek değil, aynı zamanda sosyalleşme aracı. Hafta sonu öğle yemeği de genellikle asado şeklinde oluyor. Ortalama bir restoranda kişi başı asado menüsü 1500-2500 peso arasında değişiyor.
HAFTA SONU AKTİVİTELERİ
Cumartesi sabahı, birçok Arjantinli için pazar alışverişi demek. Taze meyve, sebze, peynir ve şarküteri ürünleri alınıyor. Bazı semtlerde kurulan açık pazarlar (feria) oldukça popüler. Öğleden sonra ailece gezmeye çıkılıyor, bir kafede oturuluyor. Pazar günü ise genellikle aile yemeği ön planda. Futbol maçları da hafta sonunun vazgeçilmezi. Bir maça gitmek, tribünde tezahürat yapmak birçok Arjantinli için haftanın en keyifli anı. Maç biletleri 1000-3000 peso arasında değişiyor.
ULAŞIM VE TRAFİK
Buenos Aires gibi büyük şehirlerde ulaşımın bel kemiği toplu taşıma. Otobüsler (colectivo), metro (subte) ve trenler sık kullanılıyor. Metro hattı şehrin birçok noktasını birbirine bağlıyor. Trafik ise özellikle sabah ve akşam saatlerinde oldukça yoğun. Araç sahipleri, park yeri bulmakta zorlanıyor. Bu nedenle birçok kişi işe toplu taşımayla gitmeyi tercih ediyor. Taksi ve Uber de yaygın. Ortalama bir taksi açılış ücreti 150 peso, kilometre başına 50-70 peso ekleniyor.
ALIŞVERİŞ VE PAZARLAR
Arjantin’de market alışverişi genellikle süpermarketlerden yapılıyor. Carrefour, Coto, Dia gibi zincirler her yerde var. Ancak mahalle arasındaki küçük bakkallar (almacén) hâlâ popüler. Taze ekmek her gün fırından (panadería) alınıyor. Et, kasaptan (carnicería) taze taze temin ediliyor. Sebze ve meyve için ise pazarlar tercih ediliyor. Fiyatlar enflasyon nedeniyle sık değişiyor. Ortalama bir ekmek 150-200 peso, 1 kilo et 800-1200 peso, 1 litre süt 150-200 peso civarında.
SOSYAL YAŞAM VE ARKADAŞ BULUŞMALARI
Arjantinliler oldukça sosyal insanlar. Arkadaşlarla buluşmak, bir kafede oturmak, sohbet etmek günlük hayatın önemli bir parçası. Genellikle akşamüstü veya akşam yemeği sonrası planlar yapılıyor. Barlar ve kafeler geç saatlere kadar açık. Hafta sonu gece hayatı oldukça hareketli. Sabahın erken saatlerine kadar eğlenenler var. Gençler arasında boliche adı verilen gece kulüpleri popüler. Giriş ücreti ortalama 300-500 peso, içkiler ise pahalı olabiliyor.
DİNİ VE MİLLİ BAYRAMLAR
Arjantin’de resmi tatillerde hayat durma noktasına geliyor. 25 Mayıs (Mayıs Devrimi), 9 Temmuz (Bağımsızlık Günü) gibi milli bayramlarda herkes tatil yapıyor. Dini bayramlarda (Noel, Paskalya) aileler bir araya geliyor. Noel’de genellikle 24 Aralık akşamı büyük bir yemek yeniyor, hediyeleşiliyor. Yılbaşı da benzer şekilde kutlanıyor. Bu dönemlerde şehirler süsleniyor, insanlar meydanlarda toplanıyor.
GÜNLÜK HAYATA UYUM
Arjantin’de günlük yaşama uyum sağlamak için birkaç ipucu: Yanınızda her zaman nakit bulundurun, çünkü küçük yerlerde kart geçmeyebiliyor. Bozuk para özellikle otobüs için önemli. İspanyolca bilmiyorsanız, temel ifadeleri öğrenmek işinizi kolaylaştırır. Yemek saatlerine alışmak biraz zaman alabilir, özellikle akşam yemeği geç saatte yeniyor. Arjantin internet sitesi içerik ekibinin gözlemlerine göre, yabancıların en çok zorlandığı konu geç saatte yemek yeme alışkanlığı. Ayrıca mate içme kültürüne katılmak, sosyalleşmek için iyi bir fırsat. Unutmayın, Arjantinliler misafirperver ve yardımseverdir.